Moederdag voelt als iets dat altijd al bestaan heeft. Toch is de moderne versie nog geen 120 jaar oud. Het verhaal begint bij een koppige Amerikaanse vrouw, maakt een onverwachte U-bocht, en eindigt met verlanglijstjes op WhatsApp.
Anna Jarvis en de eerste Moederdag (1908)
Het begon allemaal met Anna Jarvis uit Grafton, West Virginia. Na het overlijden van haar moeder in 1905 wilde Jarvis een dag creëren om alle moeders te eren. Op 10 mei 1908 organiseerde ze de eerste officiële Moederdag-viering in de Andrews Methodist Episcopal Church in Grafton. Zelf was ze die dag niet aanwezig in de kerk — ze sprak in Philadelphia en stuurde een telegram plus 500 witte anjers naar Grafton.
Die witte anjer was geen toeval: het was de lievelingsbloem van haar moeder. Het werd hét symbool van Moederdag. Jarvis lobbyede vervolgens jarenlang om de dag officieel erkend te krijgen, en met succes: in 1914 tekende president Woodrow Wilson een proclamatie die de tweede zondag van mei tot nationale feestdag maakte.
Tot zover een mooi verhaal. En toen ging het helemaal mis.
De vrouw die haar eigen creatie ging haten
Binnen enkele jaren werd Moederdag een commercieel succes. Bloemisten, kaartenmakers en snoepfabrikanten sprongen op de trend. En Anna Jarvis was woedend.
Over wenskaarten zei ze dat ze niets anders waren dan een excuus voor mensen die te lui zijn om een persoonlijke brief te schrijven aan de vrouw die meer voor hen heeft gedaan dan wie dan ook. Ze vocht jarenlang juridische gevechten om de commercialisering te stoppen. Ze crashte conventies en werd op een bijeenkomst van de American War Mothers zelfs gearresteerd voor verstoring van de openbare orde. Ze besteedde haar volledige vermogen aan rechtszaken en activisme tegen de industrie die ze zelf had gecreëerd.
Het einde van haar verhaal is pijnlijk. Jarvis — die zelf nooit kinderen heeft gekregen — stierf in 1948, blind en berooid, in een sanitarium in Pennsylvania. De rekeningen werden betaald door mensen uit de bloemen- en wenskaartindustrie. Zonder dat ze het wist.
Van Amerika naar Europa
Moederdag waaide in de jaren '20 en '30 over naar Europa — niet overal tegelijk. In sommige landen bestonden er al oudere tradities om moeders te eren, zoals Mothering Sunday in het Verenigd Koninkrijk, dat teruggaat tot de zestiende eeuw.
In Nederland werd Moederdag al in de jaren 1920 populair, mede dankzij campagnes van de Koninklijke Maatschappij voor Tuinbouw en Plantkunde. De bloemenhandel zag er (uiteraard) brood in. Na de Tweede Wereldoorlog groeide het verder uit tot het commerciële evenement dat we vandaag kennen, compleet met ontbijt op bed en warenhuisacties.
België volgde een vergelijkbaar pad, met een opmerkelijke uitzondering: in Antwerpen viert men Moederdag op 15 augustus in plaats van in mei, verbonden aan het feest van Onze-Lieve-Vrouw-Hemelvaart.
De geschiedenis van Moederdag rond de wereld
Niet elk land viert Moederdag op dezelfde dag. Een greep uit de internationale data:
- Tweede zondag van mei: Nederland, België, VS, Duitsland, Australië, Japan, en tientallen andere landen
- 15 augustus: Antwerpen en Costa Rica
- 8 maart: Albanië, Bulgarije en meerdere Balkanlanden (samenvallend met Internationale Vrouwendag)
- Laatste zondag van november: Rusland
- Eerste zondag van mei: Spanje, Portugal, Hongarije
- Laatste zondag van mei: Frankrijk (tenzij het samenvalt met Pinksteren, dan de eerste zondag van juni)
Hoeveel geven we uit aan Moederdag?
Moederdag is tegenwoordig big business. In de Benelux geven we naar schatting tussen de 25 en 50 euro uit aan een cadeau voor mama. De populairste cadeaus? Bloemen (nog steeds nummer één), gevolgd door parfum, een etentje, en — steeds vaker — een beleving zoals een wellness-arrangement of kookworkshop.
Anna Jarvis zou er niet blij mee zijn. Maar eerlijk: een persoonlijk samengesteld verlanglijstje met wensen is toch intiemer dan een willekeurige doos chocolade?
Van ontbijt op bed tot verlanglijstjes op WhatsApp
Ontbijt op bed, een scheve tekening van de kleintjes, een bos bloemen van het tankstation — we kennen de klassiekers. Maar hoe we uitzoeken wat mama echt wil, dat is wel veranderd.
Vroeger was het gissen en hopen. Nu delen families verlanglijstjes via WhatsApp. Mama zet erop wat ze echt wil, de familie verdeelt onderling wie wat koopt, en het reserveringssysteem zorgt dat niemand hetzelfde geeft. Het blijft toch een verrassing, want je ziet niet wie wat koopt.
De kern is in 118 jaar niet veranderd: mama in het zonnetje zetten. Alleen de tools zijn handiger geworden. Van een handgeschreven brief (waar Jarvis zo van hield) naar een gedeeld verlanglijstje op je telefoon. De intentie is dezelfde.
Moederdag 2026
In Nederland en België valt Moederdag op 10 mei 2026. In Antwerpen op 15 augustus 2026. Zet mama in het zonnetje met een verlanglijstje dat je deelt via WhatsApp — gratis, zonder account, klaar in 30 seconden.
Maak het persoonlijk
Of het nu 1908 is of 2026: het mooiste cadeau is er een waar een verhaal achter zit. Met een verlanglijstje voor Moederdag weet de hele familie precies wat mama blij maakt. Bekijk ook onze cadeau-inspiratie voor Moederdag voor ideeën.